Hot!

Translate

 “เหรียญประกาศชัย” เหนือชมพูทวีป ของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช

  




วรณัย พงศาชลากร
EJeab Academy
เพราะทุกที่มีเรื่องราวและเรื่องล่า
.
..
ในปี พ.ศ. 209 (334 ก่อนคริสตกาล) "พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช" (Alexzander The Great) นำกองทัพชาวมาซีโดเนียแห่งจักรวรรดิกรีกเซเลอูซิส (Seleucid Empire) ข้ามทะเลอีเจี้ยนเข้าสู่เอเชีย เปิดมหาสงครามกับจักรวรรดิเปอร์เซีย พิชิตพระเจ้าดาริอัสที่ 3 โคโดมันนุส (Codomannus) แห่งราชวงศ์เปอร์เซียอาคีมีนิด (Achaemenid Persian Empire) เข้ายึดครองนครบาบิโลน เผาทำลายมหานครเปอร์เซปโปลิส (Persepolis) จนพินาศ
.
หลังจากพิชิตจักรวรรดิเปอร์เซียได้ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์นำกองทัพลูกผสมกรีก/เปอร์เซียรุกเข้าสู่ดินแดนทางทิศตะวันออก อ้อมขึ้นเหนือไปยังลุ่มน้ำโอซุส (Oxus) หรืออามูดาร์ยา (Amu Draya) ทางตอนเหนือของประเทศอัฟกานิสถาน ตะลุยรุกไล่ขึ้นไปจนถึงเขตทุ่งหญ้าขนาดใหญ่ของลุ่มแม่น้ำจาซอาทีส (Jaxartes) หรือ ซายอาดายา (Syrdarya) ประเทศคาซัคสถานและอุซเบกีสถานในปัจจุบัน ชนเผ่าเร่ร่อนจำนวนมากเข้ามาสวามิภักดิ์ครับ
.
ในปี พ.ศ. 216 (327 ก่อนคริสตกาล) กองทัพกรีกพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ กลับลงใต้เข้าสู่ลุ่มน้ำคาบูล (Kabul valley) เดินทัพผ่านช่องเขาไคเบอร์ (Kyber Pass) ทางทิศตะวันออก จนมาถึงชายฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสินธุ ที่ตั้งของนครตักศิลา (Taxila) นครด่านหน้าเข้าที่ราบลุ่มอันกว้างใหญ่ของชมพูทวีป ซึ่ง “กษัตริย์อัมพิราช” (Ambhiraj) แห่งนครตักศิลา ได้ส่ง “โอมพิส” (Omphis) ราชบุตรเป็นทูตเข้ามายอมสวามิภักดิ์ โดยปราศจากการต่อสู้
.
กองทัพกรีกลูกผสมยังคงเดินบุกตะลุยเข้าสู่ชมพูทวีป แต่ที่นั้นกองทัพที่ไม่เคยพ่ายของพระองค์ ต้องมาหยุดชงัก เมื่อต้องมาพบกับกองทัพของ “พระเจ้าโปรัส/โปรส/ปุรูวาส” (Porus /Porasa/Purūvāsa) กษัตริย์แห่งแคว้นเปารวะ/เปารพ (Pauravas/ปัจจุบันคือแค้วนปัญจาบ ตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย) ที่ออกมารับศึกด้วยกองทัพช้างอินเดียจำนวนมหาศาล อย่างมิได้หวั่นเกรงกับแสนยานุภาพของกองทัพกรีกที่ไม่เคยพ่ายครับ
.
ในปี พ.ศ. 217 กองทัพช้างพระเจ้าโปรส ได้เข้าปะทะกับกองทัพม้ามาซีโดเนียและกองทัพผสมของอเล็กซานเดอร์มหาราช ที่ “ไฮดาสเปส” (ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองลาฮอร์ในประเทศปากีสถาน) ใกล้กับแม่น้ำเฌลัม (Jhelum) กองทัพทั้งสองเริ่มปะทะย่อยกันตั้งแต่การสกัดการข้ามฝั่งแม่น้ำ แต่ก็ไม่อาจหยุดยั้งกองทัพกรีกที่กระจายตัวไปตามความยาวของแม่น้ำจนสามารถข้ามฝั่งมาได้สำเร็จ หน่วยทหารราบหอกยาวมาซีโดเนีย จึงเริ่มตั้งแถว เข้าปะทะกับกองทัพหลวงของพระเจ้าโปรสที่วางทหารสลับกับช้างศึก โดยมีทัพม้าเทียมรถศึกที่ปีกทั้งสองฝั่ง แต่กองทัพม้าศึกของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ก็ได้บุกทะลวงแนวป้องกันเข้ามา ทำให้ช้างศึกแตกตื่นไปคนละทิศ เหยียบทหารฝั่งตนเองล้มตาย กองทัพเริ่มสับสนอลหม่าน ช้างศึกส่วนใหญ่ถูกจับได้ รถศึกถูกทำลาย แต่พระเจ้าโปรสก็ยังไม่ยอมจำนน ทรงไสช้างศึกเข้าใส่กลุ่มของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ด้วยใจมานะ แต่สุดท้ายก็ไม่สามารถต่อสู้ได้ ทรงได้รับบาดเจ็บและต้องถอยหนีเมื่อกองทัพลูกผสมของกรีกข้ามแม่น้ำมาเสริม ทัพเข้ารุกไล่มาอย่างกระชั้นชิด พระเจ้าโปรสและกองทัพที่เหลืออยู่ได้ถอยหนีไปตั้งรับที่ “เมืองสกล/สาคละ” (Sangala) นครทางตะวันออกของแคว้นในเขตแม่น้ำราวี แต่ก็ถูกไล่ตามโจมตีจนพ่ายแพ้อย่างราบคาบ
.
เมื่อกองทัพผสมของพระอเล็กซานเดอร์ได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาด ทรงรู้สึกประทับใจกับความกล้าหาญของพระเจ้าโปรส จึงได้ทรงเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างแคว้นตักศิลากับแคว้นเปารพที่เคยบาดหมางกันมาในอดีตให้กลับคืนมา แล้วโปรดให้พระเจ้าโปรสเป็นอุปราชหรือ “ซาตราปแห่งกรีก” (satrap) ปกครองดินแดนของตนเองไปจรดแม่น้ำบิอาส (Beas) สาขาของลุ่มแม่น้ำสินธุทางตะวันออกครับ
.
แต่เมื่อพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ตั้งใจจะยกกองทัพบุกต่อไปยังอินเดียเหนือเพื่อไปยังสุดขอบโลก ที่ตั้งของแม่น้ำ“โอเชี่ยน” ในตำนาน แม่น้ำมหาภัยที่ไม่มีใครสามารถข้ามไปได้ พระองค์ต้องการจะข้ามไปสู่ความเป็นอมตะ ตามความเชื่อ แต่แม่ทัพนายกองและเหล่าทหารกรีกของพระองค์ที่แสนจะเหนื่อยล้า เบื่อหน่ายกับการสงครามและคิดถึงบ้านเกิดเมืองนอนของตน ต่างพร้อมใจกันปฏิเสธที่จะเดินทัพต่อไปยังขอบโลก โดยอ้างกับพระองค์ว่าไม่อยากจะตกขอบโลกตาย ทุกคนต้องการกลับบ้าน
.
*** ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 220 (323 ก่อนคริสตศักราช) พระองค์ก็เสด็จสวรรคตอย่างเป็นปริศนา เป็นการสิ้นสุดมหาสงครามโปรเจคสู่ขอบโลกของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ลงอย่างถาวรครับ
.
*** ร่องรอยสำคัญของศึกไฮดาสเปส ริมฝั่งแม่น้ำเฌลัม มหาสงครามครั้งสุดท้ายของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช คือ เหรียญที่หล่อขึ้นจากโลหะเงิน (เดคาดรามส์ /Decadrachm) ที่กรุงบาบิโลน ประมาณปี พ.ศ. 218-219 เพื่อเป็นการระลึกถึงชัยชนะเหนือพระเจ้าโปรส ด้านหนึ่งของเหรียญเป็นรูปของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชในชุดนักรบยืนหันข้าง สวมหมวก “เพรเจี้ยน” (Phrygian) ประดับขนนก ในมือซ้ายถือหอกซัด (Sarissa แบบนักรบบนหลังม้า) และถือสายฟ้าแห่งเทพซุสที่มือขวา ด้านบนเป็นเทพีแห่งชัยชนะนามว่า “ไนกี้” (Nike) มีปีกบินมาสวมมงกุฎช่อมะกอกอันเป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะ ด้านล่างปรากฏอักษร A อันหมายถึงอักษรนำหน้าของพระนามอเล็กซานเดอร์
อีกด้านหนึ่งของเหรียญเป็นรูปของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ขี่ "บูเซเฟลัส" (Bucephalus) ม้าศึกสีดำคู่พระทัย เข้าใส่ช้างของพระเจ้าโปรสที่กำลังหันหนี แต่คนบนช้างก็ยังหันกลับมาต่อสู้ทำให้ม้าศึกของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ยกขาหน้าขึ้นด้วยความตกใจ โดยควาญช้างด้านหลังอาจถูกแทงจึงใช้มือจับปลายหอกยาวของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์เอาไว้ โดยพระเจ้าโปรสด้านหน้ากำลังง้างพระหัตถ์เหนือพระเศียรกำลังจะ ซัดหอกกลับเข้าใส่ จนพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ได้รับบาดเจ็บครับ
.
*** เหรียญเงินที่ระลึกในชัยชนะเหนือพระเจ้าโปรสนี้ (Poros Dekadrachm /The Poros coinage of Alexander the Great) จัดเป็นเหรียญที่ระลึกในชัยชนะของสงครามที่เก่าแก่ที่สุดในโลก เป็นเหรียญที่มีชื่อเสียงที่สุดและความสำคัญทางประวัติศาสตร์มากที่สุด และยังหาพบยากมากที่สุดในบรรดาเหรียญกรีกโบราณทั้งหมด
.
เหรียญที่ยังมีความสมบูรณ์สวยงามจำนวนหนึ่งถูกพบในคลังเก่าของกรุงบาบิโลนและยังพบว่ามีการผลิตในเขตดินแดนปกครองของชาวกรีกในยุคโบราณไปจนถึงประเทศปากีสถาน แต่มีรายละเอียดความชัดเจนของการพิมพ์ที่แตกต่างกัน ในปัจจุบันมีการประมูลเหรียญแห่งชัยชนะนี้ในราคาที่สูงถึง 25 ล้านบาทกันเลยทีเดียวครับ
. ที่มา : https://www.facebook.com/EJeab.Academy
.
. หลังเอล็กซานเดอร์มหาราช เหล่าขุนศึกกรีกก็กลายเป็นกษัตริย์ย่านนี้กันหมด เรียกดินแดนแถวนี้ว่า "บาคเตรีย" วิทยาการกรีกมาเจอปรัชญาพุทธ(และพราห์ม)ก็เกิดคลื่นทางความคิดอย่างสำคัญ ชาวกรีกเหล่านี้นับถือพุทธปนเพแกนของตัวเองจนเกิด พุทธแบบกรีก (Greco-Buddhism) ขึ้นแถวนี้ ปัจจุบันคือ อัฟกานิสถาน ปากีสถาน ทาจิกีสถาน เติร์กมานิสถาน ฯลฯ ชาวท้องถิ่นเรีนกชาวกรีกผู้เข้ามาใหม่เหล่านี้ว่า ชาวไอโอเนี่ยน หรือแผลงอักษรเขียนเป็น ชาวโยเนี่ยน แคว้นที่พวกนี้อยู่ก็เรียกว่า "โยนก" เป็นชาวพุทธปนกรีก กษัตริย์โยนกคนดังสำหรับคนไทยมากๆคือ บทสนทนาระหว่างพระเจ้ามินนานเดอร์(เมนานเดอร์) กับ พระนาคเสนเถระ อันเป็นที่มาของ "มิลินทปัญหา" ที่เดินทางบกผ่านศรีเกษตร(สมัยนั้นยังไม่มีพม่า) มาถึงไทยทางเหนือ (ซึ่งเราเองก็ตั้งชื่อแคว้นตัวเองว่า "โยนก" ราว พ.ศ.600 อย่างมีนัยยะ น่าศึกษาต่อยอด) ในขณะที่ไทยทางใต้ รับพุทธจากอินเดียใต้มาทางทะเล จึงไม่รู้จักมิลินทปัญหา(อย่างน้อยก็ในขณะนั้น)
เหรียญตรารูปพระเจ้าเมนานเดอร์(พญามิลินท์) ด้านหลังทำเป็นระพุทํเจ้า+ธรรมจักร


เนื้อหาและสื่อ " ประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปี " ที่จัดหา ผลิตและเผยแพร่โดยเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าและภาคีเครือข่าย


        @  คำชี้แจงจากเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่า

                 คำชี้แจงเกี่ยวกับองค์ความรู้ประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปีและการพัฒนาสื่อเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ที่เครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าร่วมกับภาคีเครือข่ายได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2564 เพื่อเป็นข้อมูลเบื้องต้นในการพัฒนางานร่วมกัน

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

      เรียนคณะทำงานยกร่างหลักสูตรท้องถิ่นและจัดทำกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนของสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดลำปางและสถานศึกษาในสังกัด โรงเรียนเทศบาล 3 (บุญทวงศ์อนุกูล ) และคณะทำงานของเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าที่เคารพ เพื่อความเข้าใจเบื้องต้นร่วมกันเกี่ยวกับองค์ความรู้ซึ่งเป็นเนื้อหาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองลำปาง 1300 ปีและการจัดทำและพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้ที่เครือข่ายฯและองค์กรที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการมาตั้งแต่ต้นปี พ.ศ. 2564 ทั้งนี้เพื่อจะนำมาเสริมการทำงานระหว่างกันก่อนที่จะจัดทีมมาร่วมพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น / กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและการเผยแพร่องค์ความรู้ผ่านสื่อและกิจกรรมรูปแบบต่างๆ ดังมีรายละเอียดต่อไปนี้

1.      เนื้อหาประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปี (เมือง 3 ยุค)

    เป็นเนื้อหาที่รวบรวมโดย อาจารย์มงคล ถูกนึก นักประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของจังหวัดลำปาง (ฝ่ายวิชาการของเครือข่ายฯ) รวมทั้งรวบรวมและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากผู้รู้และผู้ชำนาญด้านประวัติศาสตร์เมืองลำปางอยู่เสมอและต่อเนื่องยาวนาน ในชั้นต้นได้นำเสนอประวัติศาสตร์เมืองลำปางเป็นภาพรวมที่กำหนดเอาระบบการปกครองของเมืองที่รวมตัวเป็นอาณาจักรชัดเจนมีหลักฐานและโบราณคดีที่ยืนยันได้ โดยจัดแบ่งอาณาจักรการปกครองออกเป็น 3 ยุค คือ

1.1   ยุคที่ 1 : อาณาจักรหริภูญไชย มีนครหริภูญไชยเป็นศูนย์กลางและเขลางค์นครเป็นเมืองคู่แฝด ( เจ้ามหันตยศและเจ้าอนันตยศ โอรสฝาแฟดของพระนางจามเทวี )

1.2   ยุคที่ 2 : อาณาจักรล้านนา มีนครเชียงใหม่เป็นศูนย์กลาง มีเมืองละกอน (ลำปาง ) เป็นเมืองหน้าด่านหรือเมืองลูกหลวง

1.3   ยุคที่ 3 : อาณาจักรรัตนโกสินทร์ นครลำปางเป็นประเทศราชโดยมีรัฐสยามที่กรุงเทพฯ

เป็นศูนย์กลางและปรับการปกครองเป็นส่วนหนึ่งของรัฐสยามในยุคสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นต้นมาอันมีความเกี่ยวพันกับนครลำปางโดยเฉพาะตระกูลทิพย์จักราธิวงศ์มีพ่อเจ้าทิพย์ช้าง (คนลำปาง) เป็นต้นตระกูล ( รายละเอียดข้อมูลและภาพประกอบอยู่ในชุดนิทรรศการ / วีดิทัศน์ลำปางเมือง 3 ยุค / หนังสือโตยฮอยลำปางเมือง 3 ยุค )

2.      ชุดนิทรรศการ : ประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปี เมือง 3 ยุค

   จากเนื้อหาดังกล่าวเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าได้จัดทำนิทรรศการเพื่อเผยแพร่เป็นครั้งแรกในงาน “ข่วงหลวงเวียงละก่อน ครั้งที่ 1” ระหว่างวันที่ 4-6 ธันวาคม พ.ศ. 2564 บริเวณสนามหญ้าหน้าลำปางมิวเซียมและศาลหลักเมืองนครลำปางและจัดแสดงต่อเนื่องในงานข่วงหลวงเวียงละกอน ครั้งที่ 2 (พ.ศ.2565) และครั้งที่ 3 (พ.ศ.2566) นอกจากนี้ได้จัดทำนิทรรศการแบบประจำที่โดยจัดแสดงไว้ที่

2.1     พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้วัดเกาะวาลุการาม ชุมชนกาดกองต้า อ.เมืองลำปาง

2.2     อาคารเสือป่าในบริเวณโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย จ.ลำปาง ( สนับสนุนการจัดทำโดย  

       คุณสุพล สุขอ่อน อดีตนายกสมาคมนักเรียนเก่าโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย )

2.3     หอประวัติศาสตร์นครลำปาง ในจวนผู้ว่าราชการจังหวัดลำปางหลังเก่า ( สนับสนุน 

  การจัดทำด้วยเงินส่วนตัวโดยคุณนายผู้ว่าฯ ร.ศ.สุพรรณี ฉายะบุตร )

2.4     บริเวณศาลารายด้านข้างวิหารวัดพระเจ้าทันใจ ต.ต้นธงชัยและตำบลบ่อแฮ้วหนอง     

  กระทิง อ.เมืองฯ จ.ลำปาง

        นอกจากนี้ได้จัดทำชุดนิทรรศการเคลื่อนที่ จำนวน 1 ชุด ( 12 แผ่นป้าย ) เพื่อจัดแสดงในงานต่างๆร่วมกับภาครัฐและเอกชนอยู่เป็นประจำ ทั้งนี้เครือข่ายมีไฟล์นิทรรศการต้นแบบที่สามารถนำไปผลิตเพื่อขยายงานได้

3.      วีดิทัศน์เรื่องราวประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปี เมือง 3 ยุค

    การจัดสร้างวีดิทัศน์ ได้จัดสร้างคู่ขนานไปกับชุดนิทรรศการโดยได้รับความอนุเคราะห์จากศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาลำปางดำเนินการผลิตทั้งหมด 
    ชุดวีดิทัศน์จะแบ่งชุดนำเสนอตามยุคๆละ 1 ชุด

  3.1  ชุดที่ 1 : “ เขลางค์นคร เมืองคู่แฝดนครหริภุญไชย ”   ความยาว 10.28 นาที

  3.2  ชุดที่ 2 : “ เมืองละกอนเมืองผู้กล้าคนหาญ ” ประวัติศาสตร์ที่ขาดหาย ความยาว  40.08                            นาที

   3.3  ชุดที่ 3 : “ นครลำปาง คู่บารมีจักรีวงศ์ ” ( แบ่งเป็นตอนย่อย 5 ตอน ) ความยาวทั้งหมด  70                        นาที

    สามารถนำเสนอได้ทั้ง Online / Off Line สามรถดาวโหลดจาก QR code ที่จัดทำไว้เพื่อการเผยแพร่

4.      หนังสือประวัติศาสตร์เมืองลำปาง

      “ โตยฮอดเมืองเก่า 1300 ปี : ฮีดฮอยคนดีของดีตี้ลำปาง เมือง 3 ยุค ”

     จากชุดนิทรรศการเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าได้พัฒนาเป็นหนังสือให้สามารถเผยแพร่ในวงกว้างมากขึ้น ทั้งนี้ได้รับความอนุเคราะห์จากผู้ว่าราชการจังหวัด ( นายชัชวาล ฉายะบุตร ) จัดพิมพ์โดยงบประมาณของจังหวัดพร้อมจัดทำ e - book ให้ศึกษาผ่านระบบ ONLINE ได้ 

       หนังสือจัดพิมพ์ด้วยกระดาษอาร์ทมัน ขนาดเอ A 4 พิมพ์สื่สี จำนวน 2,000 เล่ม  ทั้งนี้มีไฟล์ต้นฉบับที่สามารถจัดพิมพ์เพิ่ม รวมทั้ง e - book สามารถก๊อปปี้ไปเผยแพร่ได้

 

  จากเนื้อหาและสื่อทั้ง 3 ประเภทดังกล่าวจึงมีความพร้อมที่จะนำมาพัฒนาให้เกิดหลักสูตรท้องถิ่นในสถานศึกษาและเผยแพร่ผ่านสื่อและกิจกรรมรูปแบบต่างๆเพื่อขยายผลองค์ความรู้ประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปีให้แพร่หลายทั่วถึงสร้างความรักและภาคภูมิใจในความดีงานที่บรรพชนได้สร้างเอาไว้ เกิดการอนุรักษ์สืบทอดตามเจตนาที่ตั้งไว้โดยเฉพาะความตั้งใจนำองค์ความรู้สู่อนุชนรุ่นหลังผ่านกลุ่มเป้าหมายคนรุ่นใหม่โดยใช้สถานศึกษาเป็นฐานสำคัญ

 

บุญส่ง คูวรากุล  ผู้ประสานงาน
เครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่า
12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569
        ประเภทสื่อที่เครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่าจัดหา ผลิตและเผยแพร่
          
         1.  เนื้อหา ประวัติศาสตร์ลำปาง 1300 ปี




         ต้นฉบับเป็น PDF ความยาว 15 หน้า A 4


          2. นิทรรศการลำปาง 1300 ปี เมือง 3 ยุค

ต้นฉบับไฟล์นิทรรศการพร้อมจัดทำเผยแพร่ได้

                           ชุดนิทรรศการเคลื่อนที่ 1 ชุดจำนวน 12 แผ่นป้าย





         3.   VDO ลำปาง 1300 ปีเมือง 3 ยุค



             แบ่งการนำเสนอเรื่องราวออกเป็น 3 EP 3 ยุค ตัวอย่างภาพในเรื่องราว

            ชุดที่ 1 : เขลางค์นคร เมืองคู่แฝดนครหริภุญไชย ความยาว 10.28 นาที


             ชุดที่ 2 : เมืองละกอน เมืองผู้กล้าคนหาญ ( ประวัติศาสตร์ที่ขาดหาย )

                                  ผลิตเป็นตอนเดียว ความยาว 40.08 นาที



                              ชุดที่ 3 : เมืองนครลำปาง เมืองคู่บารมีจักรีวงศ์

                 แบ่งนำเสนอออกเป็น 5 ตอนย่อย ความยาวรวม 1 ชั่วโมง 10 นาที






                 4. หนังสือประวัติศาสตร์เมืองลำปาง "โตยฮอยเมืองเก่า 1300 ปี

                                  "  ฮีดฮอยคนดีของดีตี้ลำปาง เมือง 3 ยุค "




รูปร่างหน้าตาหนังสือ ได้รับความอนุเคราะห์จากท่านผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง
(นายชัชวาล ฉายะบุตร ) จัดงบประมาณจังหวัดพิมพ์เผยแพร่
จัดพิฑ์ด้วยกระดาษอาร์ทมัน 4 สี ขนาด A4 จำนวน 36 หน้า


                        พร้อมทั้งจัดทำ e-book เพื่อเผยแพร่ผ่าน Social Media 

              

บุญส่ง คูวรากุล
เครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่า
15 พฤสจิกายน พ.ศ. 2569





 
Copyright © 2018 ลำปางรักษ์เมืองเก่า (LPOCC). Designed by OddThemes > Developed by mediathailand