ฟ้อนเมืองเผียไหมลำปาง เป็นชุดที่คิดขึ้นโดยนายศักดิ์ สักเสริญ รัตนชัย ปราชญ์พื้นบ้านลำปาง ซึ่งมีความเชื่อว่า “ความเป็นชาติอยู่ได้เพราะการมีอะไรเป็นของตนเอง จังหวัดลำปาง มีหลายสิ่งหลายอย่างที่น่าเรียนรู้และสามารถเรียนรู้ได้จากของจริง การปลูกฝังให้เยาวชนผูกผันกับวัด สัมผัสวัด โดยใช้ลานวัดเป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้ ปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และศิลปะพื้นเมืองเหนือ ซึ่งเรียนรู้ได้ตั้งแต่ศิลปะลานวัด จิตรกรรมฝาผนังของโบสถ์และวิหารในวัด”
ความตั้งใจและความเชื่อดังกล่าวทำให้ชมรมจุสะหรีแม่ข่วงเจิง วัดกู่คำ ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2536 เพื่อใช้เป็นสถานที่สำหรับศึกษาเรียนรู้ด้านศิลปะการแสดง
นายสักเสริญ (ศักดิ์) รัตนชัย ได้ใช้ลานวัดกู่คำ เป็นสถานที่สอนภาษาคำเมือง และนาฎศิลป์เมืองเหนืออันเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ให้แก่เด็กๆ และได้คิดประดิษฐ์ท่ารำเพื่อใช้ในการสอน จากภาพจิตรกรรมฝาผนังรูปแต้ม วัดนาแส่ง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง เป็นภาพการร่ายรำซึ่งวาดโดยสล่าน้อยซาว ในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นท่ารำก๋งยิง 1 และก๋งยิง 2 และประยุกต์กับภาพจิตรกรรมฝาผนังรูปแต้มวัดเวียงต้า อำเภอลอง สมัยขึ้นนครลำปาง เป็นท่าก๋งยิง 3 เวียงต้า และภาพจิตรกรรมฝาผนังในวิหาร วัดพระธาตุลำปางหลวง เป็นท่ายอพนมตั้งเกล้า นำมาประดิษฐ์เรียบเรียงให้เป็นท่ารำฟ้อนเมืองเผียไหมลำปาง 58 ท่ารำ ประกอบดนตรีเพลงเผียไหมลำปาง เผยแพร่ในจังหวัดลำปาง และมีการถ่ายทอดสืบต่อกันเป็นรุ่นๆ ปัจจุบันมีสถานศึกษา จำนวน 14 แห่ง จัดการเรียนการสอนฟ้อนเมืองเผียไหมลำปาง และชมชมจุมสะหรี แม่ลูกข่วงเจิง วัดกู่คำ เป็นสถานที่สอนการฟ้อนเมืองเผียไหมลำปาง และเผยแพร่ศิลปะการแสดงพื้นเมืองเหนือแก่ผู้สนใจทั่วไป
วันนี้ "จุมสะหรี" ฟื้นชีพอีกครั้ง โดย "ครูแมว" ลูกศิษย์หญิงสายตรง ครูศักดิ์ สักเสริญ รัตนชัย เปิดสอนฟ้อนรำพื้นเมืองเหนือ แม่ท่าดั้งเดิมของ อาจารย์สักดิ์ฯ สอนฟรี ทุกวันเสาร์ 09.00 - 11.00 น. สนใจไปสมัครได้ที่ "จุมสะหรี วัดเกาะวาลุการาม" หรือ ติดต่อ อาจารย์สุจิตร ศรีนุต รองประธานเครือข่ายลำปางรักษ์เมืองเก่า ที่พิพิทธภันณฑ์การเรียนรู้ วัดเกาะฯ กาดกองต้า
ชีวิต และ ประสบการณ์การทำงานของนายศักดิ์ สักเสริญ รัตนชัย ผนวกกับอุปนิสัยที่มีความรักเด็กๆ ทำให้ท่านมีความมุ่งมั่นที่จะถ่ายทอดความรู้ด้านศิลปะการแสดง ปลูกฝังศิลธรรม จริยธรรในการดำรงชีวิต โดยมีความเชื่อว่า ความเป็นชาติอยู่ได้เพราะการมีอะไรที่เป็นของตนเอง จังหวัดลำปางมีหลายสิ่งหลายอย่างที่น่าเรียนรู้และสามารถเรียนรู้ได้จากของจริง การปลูกฝังให้เยาวชนผูกพันกับวัดสัผัสวัด โดยใช้ลานวัดเป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้ ปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมแบบพืนเมือง
ฟ้อนลำนำระบำปั่นฝ้าย มีแม่ท่าตำรับเดียวกันกับ "ฟ้อนเผียไหมลำปาง" (แสดงโดยครูแมวและคณะลูกศิษย์)
จากภาพจิตกรรมฝาผนัง รูปแต้มวัดนาแส่ง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง ภาพจิตกรรมฝาผนังรูปแต้มวัด เวียงต้า อำเภอลอง สมัยขึ้นนครลำปาง ได้นำมาประกอบกับงานวิจัยเรื่อง "ครัวเมืองเ ครื่องแต่งหย้อง" เรื่องคำเรียกขั้นตอนการทอผ้าพื้นเมือง ที่สืบทอดมาแต่โบราณ ซึ่ง นายศักดิ์ฯ ได้นำมาเรียบเรียงให้เป็นแม่ท่าฟ้อนเมือง "ปั่นฝ้าย-เผียไหม ลำปาง" รวม 58 ท่า ประกอบดนตรีเพลงเพลงลำปาง ออกเผยแพร่
คำเรียก ขั้นตอน การผลิตผ้าฝ้ายพื้นเมืองลำปาง ตั้งแต่เป็นวัตถุดิบ จนทอเป็นผืน เช่น ปั่น กิ๊ก เผีย ยิง กวัก(ควัก) โว้น ตอ(ทอ) ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีคำเรียก วัตถุดิบ วัสดุ อุปกรณ์ ในการผลิตผ้าฝ้ายอีกหลายอย่าง เช่น กี่ หูก ใจ๋ฝ้าย หม้อต้ม ป้ากวัก หลักโว้นลี หูกตอ ฯลฯ ที่พูดถึงในบทแม่ท่า ปั่นฝ้าย "เผียไหมลำปาง" ของ นายศักดิ์ สักเสริญ รัตนชัย
